Jadal raqamlashtirish sharoitida telekommunikatsiya tarmoqlari zamonaviy iqtisodiyotning muhim asosiga aylanmoqda. Davlat axborot tizimlari, elektron xizmatlar va raqamli platformalarning faoliyati ularning ishonchliligiga bevosita bog‘liq.
Shu bilan birga, 5G texnologiyalari, buyumlar interneti (IoT) va bulutli hisoblash texnologiyalarining rivojlanishi yangi kiberxavflarning yuzaga kelishiga sabab bo‘lmoqda. Eng keng tarqalgan tahdidlar qatoriga DDoS-hujumlar, tarmoq uskunalariga ruxsatsiz kirish, ma’lumotlarni noqonuniy qo‘lga kiritish hamda zararli dasturiy ta’minotning tarqalishi kiradi. Bunday tahdidlar aloqa tarmoqlari faoliyatining buzilishiga va maxfiy ma’lumotlarning sizib chiqishiga olib kelishi mumkin.
Telekommunikatsiya infratuzilmasi xavfsizligini ta’minlash uchun kompleks himoya choralarini qo‘llash zarur. Jumladan, tarmoq trafigini doimiy monitoring qilish, ma’lumotlarni shifrlash, ko‘p bosqichli autentifikatsiyadan foydalanish, dasturiy ta’minotni o‘z vaqtida yangilash hamda muhim tizimlarning zaxira nusxalarini yaratish muhim ahamiyatga ega.
Kiberxavflarni aniqlashda sun’iy intellekt texnologiyalari alohida o‘rin tutadi. Mashinaviy o‘qitish algoritmlari katta hajmdagi tarmoq ma’lumotlarini tahlil qilish, shubhali faollikni aniqlash va ehtimoliy kiberhujumlarni dastlabki bosqichlarda aniqlash imkonini beradi.
O‘zbekiston Respublikasida ham kiberxavfsizlik masalalariga alohida e’tibor qaratilmoqda. «Kiberxavfsizlik to‘g‘risida»gi Qonun hamda 2026–2030-yillarga mo‘ljallangan Kiberxavfsizlik strategiyasi mamlakat axborot resurslari va muhim raqamli infratuzilmasini himoya qilishning asosiy yo‘nalishlarini belgilaydi.
Shunday qilib, telekommunikatsiya tarmoqlarining kiberbarqarorligini ta’minlash raqamli iqtisodiyotning barqaror rivojlanishi uchun muhim shart hisoblanadi. Zamonaviy himoya texnologiyalarini joriy etish, xalqaro standartlarni qo‘llash va mutaxassislarning malakasini oshirish xavfsiz hamda ishonchli raqamli muhitni shakllantirishga xizmat qiladi.

Tayyorladi: RBMX II-toifali muhandisi Ishmatova Laylo.